TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Türkiye Taşkömürleri Kurumu Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren ülke sanayinin kurulması ve gelişmesine büyük katkı vermiş; bunun sonucu olarak da iki demir-çelik fabrikası bu bölgeye kurulmuştur.

Uzun yıllar tek başına, başta demir-çelik sektörü olmak üzere ülkemiz sanayisinin koklaşabilir kömür ihtiyacını karşılayan havza; günümüzde ise enerji ve demir-çelik sektörü kömür ihtiyacının çok az kısmını karşılayabilmektedir. Son yıllarda tamamen ihmal edilen TTK’nın kendi ayakları üzerinde durabilmesi; üretimin ve verimliliğin artırılarak maliyetlerin düşürülmesine bağlıdır.

Taşkömürü, ülkemizin enerji ve demir-çelik sektörü için stratejik bir öneme sahiptir. İşçi sayısı 1990 yılında 34.349 iken, 2006 yılında 1.120 işçi alınmasına karşın Kasım 2007’de 10.438’e kadar gerilemiştir. Sadece 2006 yılında 1.130 işçi emekli olmuş ve olmaya da devam etmektedir. Geçmiş yıllardan günümüze üretimin de giderek azaldığı 10 milyon ton/yıl ihtiyaca karşılık 1 milyon 350 bin ton/yıl’a düştüğü bir gerçektir. Kurumda ciddi anlamda işçi açığı vardır. İşçi sayısındaki azalma ciddi üretim düşüklüğüne neden olmuştur.

 2004 yılına kadar havzaya özgü yasal düzenlemeler ile; 3213 sayılı Maden Kanunu’na tabi olmadan faaliyette bulunan kurum, 05.06.2004 gün ve 25483 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 5177 sayılı “Maden Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun” hükümleri çerçevesinde “Maden Kanunu” kapsamına alınmıştır. Taşkömürü havzasının Maden Kanunu’na tabi olmasıyla; hukuku kurum uhdesinde kalmak şartıyla “işlettirme” yetkisinin tanınmasıyla, özellikle rödövans uygulamalarında ortaya çıkan yasal problemlerin çözülmesinde kuruma kolaylıklar sağlaması; ayrıca günümüze kadar havzada devletçe yapılan taşkömürü üretim ve yatırımlarının yanı sıra özel girişimciler tarafından da yatırım yapılabilmesinin önünün açılması öngörülmüştür.

TTK’nın Maden Kanunu Kapsamına alınmasıyla önemli rezerve sahip Bağlık-İnağzı, Amasra-B, Gelik Dik Kanat ve Alacaağzı kömür üretim sahaları ihaleye açılmış ve ihaleleri özel sektöre verilmiştir. Ancak ihaleyi alan firmalar ya teminatını yakmış yada (ihaleyi iki yıl önce almasına rağmen) henüz tam olarak üretime geçememiş olduğu veya sorunlar yaşandığı gözlenmektedir. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakını Sayın Hilmi GÜLER in,  “Kendi ayağımızın dibindeki kömürü çıkaramıyoruz. Türkiye’nin kendi kaynaklarını harekete geçirmek için yapılan çalışmalarla taşkömürü üretimini 10 milyon tona çıkaracağız. Bunun 5 milyon tonunu TTK, 5 milyon tonunu ise özel sektör üretecek. Hesaplamalarımıza göre 8 bin özel, 2 bini kamuda olmak üzere 10 bin ek istihdam sağlanacak. Özel sektöre açılacak sahaların ihaleleri için şartnameler hazırlandı. Birkaç aylık süre içinde bu ihaleler gerçekleştirilecek” şeklindeki söylemi, Maden Yasası kapsamına giren TTK ve Zonguldak halkını umutlandırmıştı.

Ancak, gelinen noktada Türkiye Taşkömürü Kurumu yönetiminin, firmalara tüm kolaylıkları sağlamasına rağmen, bugüne değin hizmet alımı ile yapılan işlerden beklenen verim alınamamıştır. Bunun yanı sıra rödövans sahalarında yaşanan olumsuzluklar olduğu da Yüksek Denetleme Kurulu raporlarında tespit edilmiştir.

 Bu nedenlerle;

 TTK’nın 2004 yılında Maden Kanunu kapsamına alınmasıyla başlayan Hizmet alımları, rödövans sahaları ve ihalelerinin, Yüksek Denetleme Kurulu raporları doğrultusunda incelenerek amacına ve yasalara uygun olup olmadığı; TTK’nın üretime dönük personel açığının saptanması ve çözüm önerilerinin belirlenmesi konularında gerekli araştırmaların yapılarak Yüce Meclisimizin ve Halkımızın bilgilendirilmesi amacıyla, Anayasanın 98’inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğünün 104 ve 105’inci maddeleri gereğince Meclis araştırması açılmasını arz ederim.

                                                                                          Ali KOÇAL

                                                                                   Zonguldak Milletvekili